Zonnebrand: waarom het gevaarlijk is en hoe u het eenvoudig voorkomt
Door Manon, apotheker · Oprichter van Éclairée
Manon, apotheker en oprichter van Éclairée, licht een vraag toe die veel mensen nog altijd onderschatten: is zonnebrand echt ernstig?
Elk jaar komen miljoenen mensen terug van het strand, een wandeling of hun tuin met een trekkerige, rode en pijnlijke huid… en denken dat het wel overgaat. Dat klopt, het gaat over. Maar de huid vergeet niet wat ze heeft ondergaan.
Als apotheker ontmoet Manon regelmatig patiënten die zonnebrand bagatelliseren. Toch is zonnebrand medisch gezien wel degelijk een brandwond. Geen metafoor, geen overdrijving: een echte huidverbranding. En zoals elke brandwond laat ze sporen na, zichtbaar of niet, onmiddellijk of op lange termijn.
In dit artikel legt Manon uit wat de directe gevolgen van UV-stralen voor de huid zijn, hoe u de ernst van zonnebrand herkent, hoe u die verzorgt en vooral hoe u zonnebrand voorkomt. Want de beste bescherming is de bescherming die u neemt voordat u die nodig hebt.
De vraag
Wat is zonnebrand?
Voor veel mensen lijkt zonnebrand onschuldig. Toch gaat het om een echte verbranding van de huid door UV-stralen. Zelfs wanneer zonnebrand “mild” lijkt, wijst dit op huidschade die op lange termijn gevolgen kan hebben voor de gezondheid van de huid.
Zonnebrand, ook erytheem genoemd, is een ontsteking van de huid veroorzaakt door overmatige blootstelling aan UV-straling, vooral UVB.
De symptomen lijken op die van een klassieke ontsteking: roodheid, een warm gevoel, pijn en huid die gevoelig is bij aanraking. Afhankelijk van de hoeveelheid UV-straling en de gevoeligheid van de huid kan zonnebrand meer of minder ernstig zijn.
De huidfactor
Waarom verbranden sommige mensen sneller door de zon?
Het risico hangt met name af van het fototype, oftewel het huidtype. Volgens de Fitzpatrick-classificatie bestaan er 6 verschillende fototypes: fototype I en II verbranden sneller dan andere huidtypes. Deze mensen hebben een lichte huid, lichte ogen, licht haar, sproeten en vaak veel moedervlekken.
Let op: ook andere fototypes kunnen verbranden, maar vaak bij hogere UV-doses.
De ernst herkennen
De verschillende graden van zonnebrand
Net als andere brandwonden kan zonnebrand worden ingedeeld volgens de ernst.
Eerste graad
Eenvoudige zonnebrand
Zonnebrand veroorzaakt roodheid van de huid, zonder blaren, die 6 tot 24 uur na blootstelling verschijnt. Wanneer u erop drukt, verdwijnt de roodheid. Daarna verdwijnt ze zonder pigmentatie of littekens achter te laten.
Oppervlakkige tweede graad
Blaren ontstaan
Er verschijnen blaren gevuld met helder vocht op een rode en pijnlijke huid. Deze blaren, wetenschappelijk flictenen genoemd, wijzen op een diepere verbranding van de huid. De genezing duurt meestal ongeveer twee weken en laat doorgaans geen sporen na. Dit zijn vaak de pijnlijkste vormen van zonnebrand.
Diepe tweede graad
Een veel ernstigere vorm
De blaren worden groter en hun basis kan bleek lijken, een teken dat sommige bloedvaten in de huid beschadigd zijn. Meestal zijn ze niet pijnlijk omdat de zenuwvezels verbrand zijn. De genezing kan langer dan een maand duren en littekens achterlaten.
De pijn van zonnebrand hangt niet samen met de ernst ervan: diepe zonnebrand kan pijnloos zijn omdat de zenuwvezels verbrand zijn.
Er kunnen ook complicaties optreden: infectie van blaren door bacteriën op het huidoppervlak, koorts, hoofdpijn, braken en tekenen van een zonnesteek. In deze situaties wordt medisch advies aanbevolen.
Langetermijnrisico’s
Zonnebrand en huidkanker: wat zijn de risico’s?
Zonnebrand is niet onschuldig. Het verhoogt het risico op het ontwikkelen van huidkanker, met name melanoom, de meest agressieve vorm van huidkanker.
×2
Eén ernstige zonnebrand vóór de leeftijd van 15 jaar verdubbelt bijna het risico op melanoom op volwassen leeftijd
Herhaalde blootstelling aan UV-stralen veroorzaakt schade aan het DNA van huidcellen. Na verloop van tijd kunnen deze letsels het ontstaan van huidkanker bevorderen.
De juiste handelingen
Hoe kunt u zonnebrand verzachten?
Eerste regel: stop alle blootstelling aan de zon
Bij zonnebrand is het absoluut noodzakelijk om alle blootstelling aan de zon te stoppen tot de huid volledig genezen is. Als u naar buiten gaat, moet u dus beslist beschermende kleding dragen en SPF 50 zonnebrandcrème gebruiken op zones die niet door kleding beschermd zijn, ook onder een parasol.
Welke producten gebruikt u om de huid te kalmeren?
Wanneer de zonnebrand eenvoudig is (beperkt en zonder blaren), wordt aangeraden een product aan te brengen dat de brandwond helpt kalmeren, in een dunne laag, 1 tot 6 keer per dag afhankelijk van het gekozen product.
Wat doet u bij jeuk?
Bij sterke bijkomende jeuk bestaan er crèmes op basis van hydrocortison, aan te brengen 2 keer per dag gedurende maximaal 3 dagen.
Wat doet u bij blaren?
Bij zonnebrand met blaren mogen de blaren vooral niet worden doorgeprikt. Ontsmet met een product op basis van waterige chloorhexidine. Daarna wordt aanbevolen een hydrocolloïd verband aan te brengen op een schone, droge huid en dit elke dag te vervangen tot genezing.
Preventie
Hoe voorkomt u zonnebrand?
De beste bescherming blijft het vermijden van UV-blootstelling. Wanneer u naar buiten gaat en de UV-index 3 of hoger is, denk er dan aan uzelf te beschermen. Voor optimale zonbescherming:
- Draag bedekkende textiel, hoe donkerder het kledingstuk, hoe beter de bescherming. Bij UV-werende kleding speelt de kleur daarentegen geen rol: de bescherming is gegarandeerd.
- Een zonnehoed om de nek en oren te bedekken, zones waar huidkanker vaak ontstaat.
- Zonnebrillen van minstens categorie 3, of zelfs 4 in de bergen.
- En tot slot zonnebrandcrème op de lichaamsdelen die nog blootgesteld zijn.
Onthoud dat zonnebrand niet onschuldig is: elke zonnebrand laat sporen na op uw huid en verhoogt het risico op het ontwikkelen van huidkanker.
Tot slot
Zonnebrand is nooit “gewoon zonnebrand”
Elke verbranding telt in de geschiedenis van uw huid. Het goede nieuws: doeltreffende zonbescherming is niet ingewikkeld en niet beperkend. Ze begint met het bedekken van grote blootgestelde oppervlakken met kleding, bij voorkeur UV-werende kleding met UPF 50+ certificering, nog voordat u aan zonnebrandcrème denkt.
Dat is overigens de volgorde die de WHO aanbeveelt: eerst kleding, dan een hoed, een zonnebril en vervolgens zonnebrandcrème op de niet-bedekte zones.
Als u kinderen hebt, is dit punt nog belangrijker. Eén ernstige zonnebrand vóór de leeftijd van 15 jaar verdubbelt het risico op melanoom op volwassen leeftijd. Voor hen passende bescherming kiezen is een concrete preventieve stap.
Onze selectie
Het hele gezin beschermen
Alle Ker Sun producten zijn UPF 50+ gecertificeerd tegen UVA- en UVB-stralen van de zon volgens norm EN 13758-1 en voldoen aan de Europese PBM-verordening 2016/425. 100% van het assortiment draagt de CE-markering.
Manon · Apotheker, oprichter van Éclairée
“ De beste bescherming blijft het vermijden van UV-blootstelling. Wanneer u naar buiten gaat en de UV-index 3 of hoger is, denk er dan aan uzelf te beschermen.”
Delen: